Ένα τιμολόγιο που διαγράφηκε, ένας φάκελος πελάτη που δεν ανοίγει ή ένας δίσκος που ξαφνικά δεν εμφανίζεται μπορούν να σταματήσουν την καθημερινή λειτουργία ενός γραφείου. Η ανάκτηση αρχείων υπολογιστή δεν είναι απλώς θέμα εγκατάστασης ενός προγράμματος. Οι πρώτες κινήσεις μετά την απώλεια καθορίζουν συχνά αν τα δεδομένα θα σωθούν πλήρως, μερικώς ή καθόλου.

Για μια επιχείρηση, ένα κατάστημα ή ένα επαγγελματικό γραφείο, τα αρχεία δεν είναι μόνο έγγραφα. Περιλαμβάνουν οικονομικά στοιχεία, προσφορές, φωτογραφίες προϊόντων, αλληλογραφία, αρχεία εφαρμογών και πληροφορίες πελατών. Γι’ αυτό απαιτείται ψύχραιμη και τεχνικά σωστή αντιμετώπιση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει πιθανότητα βλάβης στον δίσκο.

Τι να κάνετε αμέσως μετά την απώλεια αρχείων

Η βασική αρχή είναι απλή: σταματήστε να χρησιμοποιείτε τη συσκευή ή τον συγκεκριμένο δίσκο όσο γίνεται. Όταν ένα αρχείο διαγράφεται, συνήθως δεν εξαφανίζεται αμέσως από το μέσο αποθήκευσης. Το λειτουργικό σύστημα χαρακτηρίζει τον χώρο του ως διαθέσιμο για νέα δεδομένα. Αν συνεχίσετε να αποθηκεύετε αρχεία, να κατεβάζετε ενημερώσεις ή να εγκαθιστάτε εφαρμογές, μπορεί να γραφτούν νέα δεδομένα ακριβώς πάνω στα παλιά.

Αν διαγράφηκε πρόσφατα ένα έγγραφο, ελέγξτε πρώτα τον Κάδο Ανακύκλωσης. Αν πρόκειται για αρχείο που εργαζόσασταν εκείνη τη στιγμή, εξετάστε αν η εφαρμογή διαθέτει προηγούμενες εκδόσεις ή προσωρινά αρχεία. Σε περιβάλλον γραφείου, ελέγξτε επίσης αν το αρχείο υπήρχε σε κοινόχρηστο φάκελο, σε εταιρικό server ή σε υπηρεσία cloud με ιστορικό εκδόσεων.

Μην κάνετε επαναφορά συστήματος ως πρώτη αντίδραση. Η επαναφορά δεν έχει σχεδιαστεί για την ανάκτηση προσωπικών εγγράφων και μπορεί να αλλάξει στοιχεία του συστήματος χωρίς να λύσει το πραγματικό πρόβλημα. Επίσης, αποφύγετε τη μορφοποίηση του δίσκου, ακόμη κι αν ο υπολογιστής προτείνει αυτή τη λύση για να τον χρησιμοποιήσει ξανά.

Ανάκτηση αρχείων υπολογιστή: η αιτία αλλάζει τη λύση

Η σωστή διαδικασία εξαρτάται από το πώς χάθηκαν τα αρχεία. Μια απλή διαγραφή έχει διαφορετική αντιμετώπιση από έναν δίσκο που κάνει θόρυβο, εμφανίζεται ως κενός ή δεν αναγνωρίζεται καθόλου.

Διαγραφή αρχείων ή άδειασμα του Κάδου

Σε αυτή την περίπτωση, οι πιθανότητες ανάκτησης είναι συχνά καλές, ειδικά αν ο υπολογιστής δεν έχει χρησιμοποιηθεί πολύ μετά το συμβάν. Η διαδικασία γίνεται με ειδικό λογισμικό που αναζητά ίχνη των παλιών εγγραφών στον δίσκο. Τα ανακτημένα αρχεία πρέπει πάντα να αποθηκεύονται σε διαφορετικό μέσο, όπως εξωτερικό δίσκο ή άλλο υπολογιστή.

Υπάρχει όμως μια σημαντική εξαίρεση: οι SSD δίσκοι λειτουργούν διαφορετικά από τους παραδοσιακούς μηχανικούς HDD. Η λειτουργία TRIM μπορεί να καθαρίσει γρήγορα τα μπλοκ όπου υπήρχαν διαγραμμένα δεδομένα. Αυτό σημαίνει ότι η ανάκτηση από SSD δεν έχει πάντα την ίδια πιθανότητα επιτυχίας, ακόμη κι αν η διαγραφή έγινε πρόσφατα.

Μορφοποίηση ή χαμένο partition

Ένας δίσκος μπορεί να φαίνεται άδειος μετά από μορφοποίηση, λανθασμένη αλλαγή partition ή πρόβλημα στο σύστημα αρχείων. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα δεδομένα εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά η δομή που δείχνει στον υπολογιστή πού βρίσκονται έχει αλλοιωθεί.

Εδώ χρειάζεται προσοχή με τα εργαλεία επιδιόρθωσης. Εφαρμογές που υπόσχονται «διόρθωση» του δίσκου ενδέχεται να τροποποιήσουν τη δομή του και να περιορίσουν τις επιλογές ανάκτησης. Η ασφαλέστερη τεχνική προσέγγιση είναι πρώτα η δημιουργία αντιγράφου του προβληματικού μέσου και έπειτα η εργασία πάνω στο αντίγραφο.

Δίσκος που δεν ανοίγει ή κάνει ασυνήθιστο θόρυβο

Αν ο δίσκος αποσυνδέεται, εμφανίζεται περιστασιακά, καθυστερεί υπερβολικά ή ακούγονται επαναλαμβανόμενοι μηχανικοί ήχοι, σταματήστε τις δοκιμές. Κάθε νέα εκκίνηση μπορεί να επιβαρύνει μια ήδη υπάρχουσα φυσική βλάβη.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, το θέμα δεν είναι πλέον μόνο λογισμικό. Μπορεί να υπάρχει φθορά κεφαλών, πρόβλημα στον μηχανισμό περιστροφής, κακή σύνδεση, βλάβη στην πλακέτα ή τομείς που δεν διαβάζονται. Η διάγνωση από τεχνικό βοηθά να ξεχωρίσει μια απλή βλάβη καλωδίου ή θήκης από μια περίπτωση που απαιτεί εξειδικευμένη διαδικασία ανάκτησης.

Αρχεία κρυπτογραφημένα από κακόβουλο λογισμικό

Όταν τα αρχεία έχουν αλλάξει όνομα, δεν ανοίγουν και εμφανίζεται μήνυμα πληρωμής, είναι πιθανό να πρόκειται για ransomware. Μην πληρώσετε βιαστικά και μην συνδέσετε εξωτερικούς δίσκους ή κοινόχρηστους φακέλους στο ίδιο δίκτυο. Απομονώστε τον υπολογιστή από το internet και το τοπικό δίκτυο, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση.

Η δυνατότητα επαναφοράς εξαρτάται από το είδος της κρυπτογράφησης, την ύπαρξη αντιγράφων ασφαλείας και το αν επηρεάστηκαν κοινόχρηστοι πόροι. Σε επιχειρησιακό περιβάλλον χρειάζεται έλεγχος και των υπόλοιπων σταθμών εργασίας, του server, των αντιγράφων ασφαλείας και των δικαιωμάτων πρόσβασης.

Πότε αξίζει να δοκιμάσετε μόνοι σας

Μια ελεγχόμενη προσπάθεια από τον χρήστη μπορεί να έχει νόημα όταν πρόκειται για πρόσφατα διαγραμμένα, μη κρίσιμα αρχεία από δίσκο που λειτουργεί φυσιολογικά. Ακόμη και τότε, μην εγκαθιστάτε το πρόγραμμα ανάκτησης στον ίδιο δίσκο και μην αποθηκεύετε τα αποτελέσματα στο ίδιο μέσο.

Αν τα αρχεία είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της επιχείρησης, αν ο δίσκος παρουσιάζει σφάλματα ή αν υπάρχει υποψία κακόβουλου λογισμικού, η αυτοσχέδια λύση έχει μεγαλύτερο ρίσκο. Ο χρόνος που χάνεται με επαναλαμβανόμενες δοκιμές μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες επιτυχίας και να παρατείνει τη διακοπή εργασίας.

Για επαγγελματίες στην Κομοτηνή, την Ξάνθη και την Αλεξανδρούπολη, η τοπική τεχνική υποστήριξη έχει πρακτική αξία όταν πρέπει να ελεγχθούν γρήγορα ένας σταθμός εργασίας, ένας εξωτερικός δίσκος ή η πρόσβαση σε κοινόχρηστα εταιρικά αρχεία. Η Komodata Services μπορεί να αξιολογήσει το πρόβλημα, να ελέγξει τη λειτουργία του υπολογιστή και του αποθηκευτικού μέσου και να προτείνει την κατάλληλη ενέργεια χωρίς περιττές παρεμβάσεις.

Η ανάκτηση δεν αντικαθιστά το backup

Ακόμη και η επιτυχημένη ανάκτηση αρχείων δεν είναι εγγυημένη, ούτε είναι η πιο γρήγορη λύση. Ένα σωστά οργανωμένο αντίγραφο ασφαλείας επιτρέπει την επαναφορά αρχείων χωρίς να εξαρτάστε από την κατάσταση ενός προβληματικού δίσκου.

Για ένα μικρό γραφείο, η πρακτική λύση μπορεί να είναι συνδυασμός τοπικού αντιγράφου σε εξωτερικό μέσο και δεύτερου αντιγράφου σε ξεχωριστή τοποθεσία ή cloud. Για επιχειρήσεις με κοινόχρηστους φακέλους, εφαρμογές και περισσότερους χρήστες, χρειάζεται προγραμματισμένο backup, έλεγχος επιτυχίας των αντιγράφων και σαφής διαδικασία επαναφοράς.

Το κρίσιμο σημείο είναι ο έλεγχος. Ένα backup που δεν έχει δοκιμαστεί μπορεί να αποδειχθεί άχρηστο τη στιγμή που θα χρειαστεί. Αξίζει να ανοίγετε περιοδικά δείγματα αρχείων, να επιβεβαιώνετε ότι τα αντίγραφα ολοκληρώνονται και να γνωρίζετε ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά.

Όταν χαθεί ένα αρχείο, η βιασύνη είναι ο μεγαλύτερος αντίπαλος. Σταματήστε τη χρήση του δίσκου, κρατήστε σημείωση για το τι ακριβώς συνέβη και επιλέξτε ενέργεια με βάση την αξία των δεδομένων και την κατάσταση της συσκευής. Μια προσεκτική πρώτη κίνηση μπορεί να προστατεύσει όχι μόνο τα αρχεία, αλλά και τη συνέχεια της δουλειάς σας.